Ahlat'ta Yaşayan En Eski Sanat: "Bastonculuk"

Ahlatlı baston ustası Refa Gökbulak, Aa muhabirine yaptığı açıklamada, 25 yıllık meslek hayatı boyunca bastonculuk sanatında büyük yol kat ettiklerini, geçmişte 5 çeşitle ürettikleri bastonu, bugün 100 çeşide çıkardıklarını söyledi.
 
Bastonculuk sanatının Ahlat'ta yüzyıllardır icra edildiğini belirten Gökbulak, şöyle konuştu:
 
"Baba mesleğim olan baston sanatını, 25 yıldır sürdürüyorum. Bastonculuğa başladığım dönemlerde, Ahlat'ta 4-5 çeşit baston üretimi yapılmaktaydı. Mesleğe başladığım günden bugüne kadar, bastonda 100'ün üzerinde kafa ve gövde çeşidi ürettim. Sanatı çok zengin bir hale getirdik. Sanatı yeniden canlandırmak için hep yeni arayışlar peşinde olduk. Çeşitlilik özellikle hediyelik eşya olarak bastona olan rağbeti artırdı. Böylece bastonu sadece dayanak olmaktan çıkarmak istedik. Bastonu bir süs eşyası, turistik bir ürün ve hediyelik eşya konumuna getirdik. Başka bir gelirimiz yoktu. Bu mesleği canlandırmanın başka da yolu yoktu. Bunda da başarılı olduğuma inanıyorum."
 
"Bastonlarımız emek ve göz nurunun ürünü"

Ahlat bastonunun büyük emekle ortaya çıkan, özel bir ürün olduğunu vurgulayan Gökbulak, bastonlarının, duyguyu, emeği, sabrı, göz nurunu, hammaddeyle somutlaştırdığını ifade etti.
 
Gökbulak, şunları kaydetti:

"Ahlat bastonunun, dünyada eşi ve benzerinin olmadığına inanıyorum. Çünkü sanatsal değer bakımından, Ahlat bastonlarının her birisi tarihi eser niteliğinde. Önceleri birine baston hediye edilirken, insanlar tereddütle bu hediyeyi takdim ederlerdi. Çünkü acaba karşı taraf yanlış anlar mı, ya da kendisine yaşlı muamelesi mi yapılıyor diye düşünürdü. Böyle endişeler olurdu. Ancak zamanla bastona kattığımız renk, motif ve desenlerle, bastona turistik ve hediyelik eşya özelliği kazandırdık."
 
"Yaşlı ceviz ağaçları baston yapımında kullanılıyor"

Bastonlarda genel olarak bölgede yetişen ve ekonomik ömrünü tüketmiş, artık meyve vermeyen ceviz ağaçlarını kullandıklarını belirten Gökbulak, böylece verimsiz bir ağacı, sanat eserine dönüştürdüklerini anlattı.
 
Bunların yanı sıra manda, sığır ve koç boynuzlarını kullanarak baston üretimi yaptıklarını kaydeden Gökbulak, şöyle devam etti:
 
"Ceviz ağacı, ağacın içindeki farklı renk ve motiflerle bastona ayrı bir güzellik katıyor. Öte yandan manda, koç ve sığır boynuzu da desen ve kullanılan hammaddenin farklılığıyla bastonun değerini artırıyor. Bastonlarımızın hemen hemen tümünde mutlaka ceviz ağacı, koç ve manda boynuzu kullanıyoruz. Çeşitli hayvan figürlü bastonlarımızın yanında 4-5 asırlık ceviz ağaçlarından imal ettiğimiz çok orijinal bastonlarımız var. Yine içinde kılıç ve bıçak barındıran bastonlar üretiyoruz. Gerçi bunları çok eskilerden atalarımız da üretmiş. Biz de bunu devam ettiriyoruz. Son olarak tezhip sanatıyla bastonu bir araya getirerek, tezhipli baston üretmeye başladık. Bu çok önemli bir durumdu. Çünkü bastonla tezhibi ilk kez biz bir araya getirdik."
 
Ahlat'ta bulunan tarihi eserlerdeki motif ve desenleri zaman zaman bastonlara işlediklerini belirten Gökbulak, böylece hem tarihi eserlerdeki motifleri yaşattıklarını hem de bastonlarda yeni modeller geliştirdiklerini söyledi.
 
"Ünü ülkeyi aştı"

Ahlat'ta yaptıkları bastonun birçok devlet büyüğüne hediye olarak takdim edildiğini açıklayan Gökbulak, bir çok dünya liderine yaptıkları bastonun hediye edildiğini ifade etti.
 
Gökbulak, "Gerek ülkede ve gerekse ülke dışında, önemli konuklara Ahlat bastonu hediye edilmekte. ABD Başkanlarından Bill Clinton'a, Suidi Arabistan Kralı Abdullah Bin Abdulaziz'e, İngiltere Kraliyet Ailesine, Fransa'da çeşitli devlet büyüklerine Ahlat bastonları hediye edilmiştir. Bunun yanı sıra ülkemizde de eski Cumhurbaşkanlarından Turgut Özal'a, Süleyman Demirel'e bastonlarımız hediye edildi. Şimdi ki Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül'e, yine Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan'a da bastonlarımız verildi. Mesut Yılmaz'a, Tansu Çiller'e, Bülent Ecevit'e, Devlet Bahçeli'ye, Alpaslan Türkeş'e, bir çok bakan, milletvekili ve bürokrata Ahlat bastonu takdim edilmiştir."
 
Öte yandan her bütçeye uygun baston imal ettiklerini kaydeden Gökbulak, 25 TL ile 5 bin TL arasında değişen fiyatlarda baston ürettiklerini dile getirdi.
 
Bunların yanı sıra özel sipariş de aldıklarını anlatan Gökbulak, "Özel sipariş verilmesi halinde, bunu yapabilecek alt yapıya sahibiz. Özellikle koleksiyoncular özel sipariş verip baston yaptırıyorlar" diye konuştu.